B-Groep Dag 3

Ronde 4

Erik Smedema

Bedenking

‘Hoe verzin je het?!’ weerklinkt het vaak in het huis, nadat ik het internet weer heb gekweld met een nieuwe column. Ik moet zeggen dat ik van tevoren nog geen plan heb en nog niet weet waar ik het over ga hebben, maar dat ik geïnspireerd word door de gebeurtenissen om me heen. Zo had ik makkelijk een stukje kunnen schrijven over de uitbreiding van mijn woordenschat, die sinds eergisteren het woord ‘inkloppen’ rijker is. Een hoge klassering in de lijst van stomste woorden van het Nederlands is zeker niet uitgesloten (ik vermoed dat het zelfs tussen desalniettemin en ofschoon belandt) Maar goed, terug naar de plannen, want bij schaken ligt het anders. Schakers moeten een plan hebben om hun tegenstander te overtroeven. Sterker nog, ze moeten zelfs een plan hebben om dat plan uit te voeren. Laten we daar eens naar kijken.

Er zijn veel verschillende strategieën om tot een plan te komen. Stadsgenoot Daniël Stellwagen heeft mij altijd geleerd om de twee meest aannemelijke zetten goed uit te kiezen en voor beide een aantal zetten diep te kijken. Vervolgens kies je degene die volgens jou het beste is. Deze methode schijnt erg effectief en efficiënt te zijn, al valt dat gezien mijn rating nog te bezien.

Zijn er nog meer strategieën om tot de beste zet te komen? Nou, ‘toevallig’ overkwam het me dat ik in gesprek raakte met de coach van Shamil Mamedov, die toevallig een aardig potje kan schaken. Ik vroeg deze GM hoe hij nou bepaalt wat de beste zet is in een stelling. Hij komt uit Azerbeidjaan en ik kwam er al snel achter dat we handen en voeten tekort kwamen, maar in zijn beste stonecoal English wist hij te vertellen dat hij een man van intuïtie is. Hij kijkt naar een stelling en doet de zet met zijn hart. Hij vertelde er wel bij dat hij 5 tot 6 zetten diep kijkt en dat er veel oefening voor nodig is om aspecten zoals een goede pionnenstructuur en de juiste velden voor de stukken te herkennen. Het is zeker een interessante theorie die het proberen waard is!

foto1

In de partijen kwamen ook wat bedenkelijke momenten voor. Op bord 11 gebeurde het volgende:

De zwarte koning is opgejaagd en wit kan hier winnen met 27. Txd4 cxd4 28. Lc6! Met deze stille zet kan de koning geen kant meer op en b4 op de volgende zet leidt tot mat. De witspeler had deze zetten gemist, maar haalde na 27. b4+ Ka4 28. Kb2 Txd1? 29. Lc6# alsnog in hetzelfde aantal zetten het punt binnen.

foto2

Je ziet het niet vaak bij een Zwitsers systeem, maar in de 4e ronde troffen de nummer 1 en nummer 2 van de plaatsingslijst elkaar. Niet op bord 1 zoals je misschien zou verwachten, maar op bord 5. Omdat alleen de eerste vier borden live zijn, moest ik dus gebruik maken van de inklopservice (mannetjes die aan het inkloppen zijn).

18. f5?! is een erg ambitieus plan om door de zwarte defensie te breken en 18… exf5 19. Lxf5 gx f5 20. Pxf5 Pe7? 21. Pxg7 Pg6 22. Df2? laat toe dat zwart twee pionnen krijgt voor een paard. Beter was 22. Pxe8! Pxh4 23. Pxf6+ zodat wit de aanval houdt. Er volgde nog 22…Pe4 23. Df1 Kxg7 24. Txf7+ Kg8 en zwart heeft weinig te vrezen.

foto3

Tot slot kan ik deze partij niet laten liggen:

Wit heeft onderweg een stuk verloren, maar door de slechte stand van de koning krijgt hij die nu met rente weer terug. 19… Lc5 20. Ta4 Pb4 21. Txb4 Da6 22. De4 Tac8 23. Td4+ Kc7 24. b4

De volgende ronde is alweer een tijdje bezig, dus ik ga snel een rondje lopen om inspiratie op te doen. Heel misschien kom ik zelfs wel een oude bekende tegen…

B-Groep Dag 2

Ronde 3

Erik Smedema

Gemist

 

B-D2-R3-1Je ziet in rubrieken vaak stellingen met een winnende combinatie. Met enig redenen en met de voorkennis dat er iets leuks in de stelling zit, lukt het vaak wel om de combinatie te vinden. Nu is het anders als je zelf achter het bord zit. Je hebt dan immers geen hulpje bij de hand die vertelt wanneer je goed op moet letten, en er is simpelweg geen tijd om bij elke zet te kijken naar een combinatie. Het is daarom zeer waarschijnlijk dat er veel meer combinaties worden gemist dan dat er worden gemaakt. Laten we daarom eens kijken naar wat gemiste combinaties.

Ik liep wat rond in de zaal, toen ik op bord 6 opeens deze stelling tegenkwam. Nu lijkt 20. Pxd5 een gezonde pion te winnen, maar 20…Pxd4! is een goede counter. Na 21. Pxe7 Pxe7 Dd1 Txc1 heeft wit geen voordeel. Het gespeelde 20. Tf1 is dus een stuk beter. Deze combinatie had ík dus even over het hoofd gezien. Maar er gebeurden nog meer interessante dingen in deze partij. Na 20. Tf1 De8 21. g5 Ph4? 22. Dg4 Pf5 is de stelling als volgt:

De witspeler speelde hier 23. Pxd5, maar na 23…Dd7 24. Pxe7 Pcxe7 kan de zwarte toren binnenkomen en zijn de velden d5 en f5 gereserveerd voor de paarden, dus zwart heeft nog veel spel. De aangewezen zet hier is 23. Txf5! waarna wit twee prachtige pionnen en een paard voor een toren krijgt.

Tot slot ook nog een combinatie die niet gemist werd.

B-D2-R3-2De witspeler speelt hier niet nauwkeurig. Als eerst de lopers worden geruild kan wit met h5 gaan aanvallen, maar nu is dat te vroeg. De Slowaakse Katarina Sucikova beantwoordt h5 met Pxe4

Het toernooi is nu op 1/3, wat betekent dat de spelers nu ongeveer een gelijkwaardige tegenstander treffen als ze tot nu toe naar vermogen hebben gepresteerd. In de volgende ronde worden dus de eerste echte klappen uitgedeeld. Zorg dat je het niet mist.

 

B-Groep Dag 2

Ronde 2

Erik Smedema

De ochtendmens

Ik sleep mezelf uit bed, strompel naar de badkamer, geef iedereen die binnen 10 meter afstand durft te komen een uitbrander en probeer met mijn ogen op half zeven mijn ontbijt klaar te maken. Het mag duidelijk zijn dat ik geen ochtendmens ben. Onderweg rammel ik met het laatste beetje energie nog even de winnaar van 1976 uit zijn bed, die dus kennelijk ook tot mijn type mens behoort. Nog even een paar minuten slaap pakken in de auto en dan in de speelzaal rustig het ontbijt naar binnen werken, natuurlijk onder het genot van een kopje koffie.

Aan de andere kant heb je degenen die om een uurtje of 7.00 opstaan en zonder enige vorm van cafeïne de dag beginnen met een rondje hardlopen, vervolgens vlug gaan douchen en eten, stofzuigen, het bed opmaken en alvast even naar de winkel gaan om boodschappen te doen, om vervolgens geheel uitgeslapen een kwartier te vroeg in de speelzaal te verschijnen.

Er is geen getraind oog voor nodig om te kunnen bepalen of iemand een ochtendmens of avondmens is. Ik kan met zekerheid zeggen dat ik vandaag gelukkig niet de enige was met opstartproblemen. Talloze wallen en geeuwende schakers (en begeleiders!) vulden vanochtend de zaal. Nou wil ik niet meteen een link leggen naar dat een flink aantal spelers achter het bord zat te slapen, dus laat ik maar zeggen dat de schoolvakantie ook een steentje heeft bijgedragen aan het aantal avondmensen. Wat betreft het schaken hoeft dit trouwens helemaal geen nadeel te zijn, want het levert juist spannende partijen op. Zo vond ik op bord 7 de partij Kalle – Bakker.

foto1

Wit heeft hier een mooi loperpaar en een irritante f-pion. Na enige tijd te hebben nagedacht besloot wit tot 15. fxe6! Normaal gesproken vindt de gemiddelde Fransoos het niet erg als de f-lijn open gaat, maar na 15... fxe6 heeft wit 16. Pf4! Een fantastische zet, die ervoor zorgt dat zwart de rokade wel kan vergeten. Na 16...Pf8 en 17. Tf2 heeft wit groot voordeel. Jammer genoeg werd dit voordeel niet beloond met een punt.

Een topper die we nog niet hebben besproken dit toernooi, Mischa Senders, had het erg lastig op deze vroege morgen.

foto2

Hoewel wit niet duidelijk beter staat, heeft hij wel makkelijk spel, en dat is ook wat waard. Hij besluit een pionnenopmars te beginnen: 19. f5 a5 20. e5 Dc6 21. h4 Ta6 22. h5

Na een tijdje heeft de opmars een halt bereikt en is de volgende stelling op het bord gekomen:

Door de actieve stukken van wit heeft zwart nog weinig vrijheid over. Hij weet echter nog spel te creëren met 35… b3! Na het slaan van de pion gaat de a-pion promoveren en na doorschuiven heeft zwart een vrijpion. Met 36. a3 Lf1? gaat zwart hier alsnog in de fout, want de zojuist gestopte opmars had weer in beweging kunnen komen met 37. d5! (exd5 38. e6 fxe6 39. Pxe6 en de f-pion is niet meer te stoppen, of 37… 38. Lc4 d6 en de zwarte stukken kunnen weinig meer doen) De witspeler had deze zet gemist, al werd de zet een paar zetten later alsnog gespeeld, maar deze had toen al in kracht verloren. Remise was het resultaat.

 Tegen de ochtendmensen kan ik zeggen dat er zeker nog hoop is voor jullie, en wel in de middagronde. Dat is de tijd dat de cafeïneloze dranken, het hardlopen, het douchen en eten, het stofzuigen, het bed opmaken en het boodschappen doen hun tol beginnen te eisen.

 

B-Groep Dag 1

Favorieten

Als rookie in het bulletinteam zal ik me eerst aan de hand van een verhaaltje even voorstellen. Precies 11 jaar geleden deed ik als klein jongetje voor het eerst mee met dit toernooi. Met namen als Brandenburg, Tan, Pruijssers, Ris en Swinkels in het veld behoorde ik niet tot de favorieten, totdat ik opeens na een paar goede partijen met 4.5 uit 6 om te prijzen leek mee te doen. Mijn roem was van korte duur: de volgende ronde gaf ik de uiteindelijke winnaar een puntje mee, verloor ik vervolgens van Melissa Muhren (beter bekend als ‘zusje van’) om na een snelle remise in de laatste ronde met een enigszins teleurstellende 5 uit 9 in de middenmoot te eindigen. Tot mijn spijt moet ik bekennen dat het ook meteen de laatste keer was dat ik aan het toernooi meedeed. Gelukkig werd ik dit jaar uitgenodigd om de verslaglegging te doen van de B-groep, zodat ik het nog een beetje recht kon zetten.

Genoeg over mij. Ook dit jaar zit de B-groep vol favorieten, maar laat ik de eerste drie maar eens onder de loep nemen. Allereerst hebben we Thomas Mollema, die met een rating van 2068 als eerste is geplaatst, op de voet gevolgd door Tjark Vos met 2039. Tot slot is er nog Stijn Gieben, die de afgelopen twee jaar oppermachtig was in de C-groep en graag zijn winning streak voort wil zetten door ook de titel van de B-groep te veroveren.

Het is soms enorm handig om de favoriet te zijn. Zo kan je status je soms naar de winst bluffen of is een salonremise tegen een andere sterke tegenstander goed af te dwingen. Soms is het ook enorm vervelend om de favoriet te zijn, want eerlijk is eerlijk, je moet het wel kunnen waarmaken. Het was niet moeilijk te zien dat de top het vandaag erg zwaar had:

Op bord 1 speelde Mollema met zwart uitgerekend tegen mijn tegenstander van de eerste ronde in Gent, zo’n drie weken geleden. Uit ervaring kan ik zeggen dat deze tegenstander een zeer taaie is. Na 14 zetten is de volgende stelling ontstaan:

 

stelling1

Thienpondt - Mollema

foto 1

 

15. Txg7! Pxd4 16. Pxd4 De5+ 17. Pe4 en wit heeft goede compensatie. Later wist de witspeler eeuwig schaak te geven en daarmee het eerste halve puntje van de favorieten af te snoepen.

Op bord 2 was een waar schouwspel bezig. Na een scherpe Winawer is de volgende stelling op het bord gekomen:

stelling 2

Vos - van Donk

Het witte paard staat aangevallen, dusdaar moet iets aan gedaan worden, maar 24. Pd4?? verliest gelijk(beter was 24. Pg3 of 24. The1) Zwart zet goed voort met 24... Txc3!25. Dxc3 Txf4 26. Kg1 Dg5+ 27. Dg3 Tg4. Vos wist zijn torens actiefte houden, waardoor hij alsnog een half puntje binnen wist te halen. 

Ook Stijn Gieben had vandaag niet zijndag. Een foutief offer aan zijn kant werd niet bestraft. De gevreesdefavorieten zijn dus nog niet vorm. Misschien is dit de kans voor dekleintjes om uit te blinken in dit toernooi...

foto2 foto3